ABS Nedir, Nasıl Çalışır?

ABS nedir nasıl çalışır yazımda, sistemin parçaları, arızaları ve arıza çözümleri ile ilgili konularda merak edilenlere ışık tutmaya çalışacağım. Sanırım bilmeyen yoktur ama yine yazayım. ABS kısaltmasının açılımı anti-lock brake system olmakla beraber Türkçe karşığı da kilitlenme önleyici fren sistemidir.

ABS Nedir?

Adından da anlaşılacağı üzere fren balatalarının disklerin dönmesine mani olacak kadar baskı yapmasını süreli şekilde engelleyen sistemdir. Kafanız karıştı değil mi? karışmasın, kısaca siz frene bastığınız zaman tekerleklerin kilitlenmesini önleyen sistemdir. Şimdi size ABS’nin taaaaaa neredeyse 100 yıllık geçmişini anlatmayacağım, çünkü ne o sistemler bugünkü sistemlerle aynı ne de 1960’lardan evvel arabalara takıldı. Fakat şunu bilmenizde belki bir yarar olabilir ABS mekanik ve elektrikli olarak piyasada mevcut. Tabi güncel araçlarda elektrikli olanlar kullanılıyor.

ABS beyni, ABS modülünün parçaları ve görünüşü. Çoğu zaman motor kompartmanında yolcu tarafındadır.

ABS Parçaları Nelerdir?

1- İçinde basit bir elektrik motoru olan, ABS Beyni. (ABS Kontrol Modülü)

2- Tekerleklerde birer adet hız sensörü (yeni araçlarda takometre sürati de buradan okunuyor)

3- İşlemin çalışmasını sağlayan işlemci ve anakart. (ABS ECU’su)

ABS hız sensörü – ABS Nedir?

ABS Nasıl Çalışır?

Bak bu önemli, google sağolsun blog yazarlarını ön sayfada yarıştırmak için cümleleri ve makaleleri uzattırıp insanı uğraştırıyor ve bir konu bu yüzden açma sapan bilgilerle doluyor ama bunu bilmeniz gerek. Çünkü bir sistemin nasıl çalıştığını bilmezseniz neden olabileceği sorunları ve arıza çözümlerini de bilemezsiniz. ABS, konvansiyonel fren sistemlere ek olarak yapılmış ve aslında çok fazla parçası da bulunmayan bir sistemdir. Bir işlemcisi, bir adet beyni, bir de her tekerlek başına hız sensörleri bulunur.

Çalışma prensibi ise şöyle; tekerleklerde bulunan sensörler tekerlek hızlarını okur, bu bilgiyi abs ecu’suna yollar. Buraya kadar cebinize koyun. ABS beyni ise master fren deposu ile tekerlekler arasında konumlanır. Yani o şoför tarafında fren hidroliği olan yer var ya hani. Normalde 4 ayrı boru ile hidrolik 4 tekerleğe gidiyor işte ABS’li sistemde o 4 boru kesilip önce ABS beynine sonra tekerleklere gidiyor. Şimdi taşlar oturdu değil mi? işte bu elektronik kısım hangi tekerleğin kitlendiğini beyne iletiyor, beyin de o tekerleğe giden hidrolik akışını saniyenin bilmem kaçta biri süresinde kesiyor. İşte bu olay döngüye girdiği zaman siz ne kadar sert fren yaparsanız yapın tekerlekler kilitlenmiyor.

ABS Arızaları Nelerdir?

Zaten çok parçası olmayan bu sistemde en sık ABS hız sensörleri bozuluyor. Sensörler bozulmasa da kablo kopması, deforme olması, soket sorunu gibi arazlar çok çıkıyor. ABS ışığı yandığında aklınızda olsun tekerleklerdeki soketleri ve sensörleri kontrol edin.

Bundan başka ABS beyni (modülü) arızaları yaşanabiliyor ve hakikaten pahalı parça fakat tamiri mümkün. Bunun da içinde elektrik motoru, elektronik bir kart ve selenoid valfler var. Tamirine marka modele göre 25 liradan 1000 liraya kadar istiyorlar.

İşlemci ve anakartın bulunduğu sürücü düşük oranda da olsa arıza yaptığı oluyor. Böyle bir durumda pek yapabileceğiniz bir şey yok bana göre çıkmasını ya da yenisini alın. Tamir eden elektronikçiler de var uygun fiyata bulursanız tamir ettirmek de denenebilir ya da garanti veriyorlarsa…

ABS Fren Mesafesini Kısaltır mı?

Kısaltmaz, herhalde en yanlış bilinen şeydir bu husus. ABS tam tersine fren mesafesini bir miktar uzatır. Nihayetinde ABS devredeyken tekerleklerin yol ile sürtünmesi azalır fakat ABS size aracın kontrolünü elinizde tutmanız gibi şahane bir avantaj verir. Tekerlekleri fren sırasında kilitlenmiş bir araçla manevra yapmanız imkansızken ABS’li bir araçta hem fren yapıp hem de kazadan kurtulmak için manevra yapabilirsiniz. Unutmayın tekerlekler kilitlendiği zaman kütle en son ne yöne gidiyorsa o yönde gitmeye devam edecektir. Siz direksiyonu ne tara çevirirseniz çevirin bu değişmez.

ABS Arızalanırsa Ne Olur?

Aracın göstergesinde ABS uyarı lambası yanar. O lamba yandığı andan itibaren ABS fren sistemi devre dışıdır. Yine de korkmayın aracın frenleri çalışmaya devam eder fakat panikle fren yaptığınızda ya da kaygan zeminlerde tekerlekler kilitlenecektir. Tabi ABS arızasının bir diğer yaratacağı handikap ve dezavantaj kombine çalıştığı diğer güvenlik sistemlerini de devre dışı bırakması olacaktır. Nihayetinde aktif şasi kontrol ve çekiş sistemleri ABS’nin çalışmasına ihtiyaç duyarlar. Yani böyle bir olaya başınıza gelirse ve aracınızda daha başka çekiş ve sürüş asist sistemleri varsa bunların da devre dışı kalabileceğini unutmayın.

Zaten bu durum göstergelerde de gözükecektir. Örneğin Toyota araçlarda ABS ışığı yanınca VSC ve TRC ışıkları da yanar. Çünkü iki sistem de çalışmak için ABS’ye ihtiyaç duyar.

ABS nedir yazısının sonuna geldik. Eksik ya da hatalı olduğunu düşündüğünüz yerleri aşağıdan bize yazın. Bunlar dışında başınıza gelenleri, soru ve önerilerinizi de yazabilirsiniz. Başka yazılarda görüşelim.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.