El Freni Nasıl Ayarlanır (Disk ve Kampana)

El Freni (Park Freni)

park freni tutmuyor
El freni çalışma prensibi

El freni nasıl ayarlanır yazımıza önce el freni ne işe yarar ve nasıl çalışır gibi bilgileri vererek başlayalım ki akıllarda soru işareti kalmasın. Sanıyoruz ki araçlarda ayarı ve tamiratının yaptırılması en çok ertelenen bakımın başında gelir. El freni, yani park freni araçlarda park edildikten sonra yolun eğimine göre aracın kaymasını engeller ve olası bir darbe alırsa da fren sayesinde fırlayıp gitmez. El freni çalışma prensibi ve mekanizması oldukça basittir bir adet manivela yani kol, arka fren balatalarına hareketi ileten bir el freni teli, bir de ayar vidasından oluşur. Aslında sadece ayar değil, el freni teli değişimi de dahil olmak üzere pek çok arızasını kendiniz onarabilirsiniz. Disk frenlerde balatalar eğer giderken el freni çekmiyorsanız zaten bitmez. Arka frenleri kampana olanlarda ise fren balataları bittikçe otomatik gerdirme yoksa ara sıra ayar isteyecektir.

El freni ayarı konusunda en çok yapılan hatalardan birisi el frenine balata ayarı yapmak yerine hemen kolun dibindeki vidadan telin gerginliğini arttırmak. Neden hata diyoruz? çünkü telin gerginlik ayarı sınırlıdır, dolayısı ile fren balatalarınız bittikçe ya da tel genleşip uzadıkça kolun oradan ayar yapmak kurtarmayacaktır. Şimdi konumuza gelelim.

 

El Freni Nasıl Ayarlanır? (Kampana)

kampana fren
Sağdaki bijon saplamasının üstünde ayar deliği görünüyor

Baştan kampana fren türü için yazayım. Önce aracı düz bir semine alın ve seçtiğiniz bir tarafın jant bijonlarını

gevşetin, daha sonra kriko ile kaldırın ve bijonları sökerek lastiği çıkartın. Şimdi önünüzde kampana var, bazı araçlarda bu kampanaların ön yüzünde çoğu zaman plastik kapaklı (başka materyal de olabilir) bir delik bulunur. Bu kapağı açtığınızda yarım santimetre çaplı bu delikten bir ışıkla bakarak kampana ayar vidasını bulursunuz ve düz tornavida ile irice dişlerini yukarı doğru çevirerek balataları kampanaya yaklaştırırsınız. Bunu yaparken arada kampanayı döndürüp sürtüp sürtmediğine bakarsınız. Bu işlem için fotoğrafları iyice inceleyin. Benim tavsiyem el frenini 1 ya da 2 diş kadar çekip vidayı çevirin. Siz çevirdikçe vida sertleşecek ve bir süre sonra çevirmekte çok zorlanacaksınız. Bu durumda ayar tamamdır, elle çevirince kesinlikle balata kampanaya sürtmez ama freni 3 diş çekince sımsıkı tutar.

Eğer bu dediğim ayar deliği yok ise, genelde kampanayı poryaya bağlayan 1 ya da 2 küçük vida olur onları söküp

el freni ayarı
El freninde bulunan ayar vidası

kampanayı çıkartın. Bunu yaptığınızda zaten fren tertibatı tamamen gözünüzün önünde olacak ve ayar vidasını kolaylıkla çevireceksiniz. Bazı otomobillerde ayar vidasını otomatik geren bir tel bulunur, sökerseniz bu telin olup olmadığına ve sağlamlığına da bakın. Eğer kopmuşsa yenisi ile değiştirin. Bu durumda ayar vidasını biraz çevirecek ve kampanayı takıp sürtüp sürtmediğine bakacaksınız. Olabildiğince kampana ve balata boşluğunu en az mesafede ayarlayıp aracı kapatın ve toplayıp diğer tekerleğe geçin.

 

El Freni Nasıl Ayarlanır? (Disk)

Disk frenlerde el freni ayarı kampana fren ayarından daha kolaydır, çalışma prensibi aynıdır fakat disk frenlerin göbeğinde el freni için küçük kampanalar bulunur ve

disk park freni
Disk frenin göbeğinde ayar deliği görünüyor

çoğu zaman dışarıdan gözükmez. Yani el freni disk marifeti ile değil küçük kampanalar marifeti ile çalışır. Yine aynı şekilde lastiği söktüğünüzde diskin göbeğinde küçük bir ayar deliği göreceksiniz, ayar deliği olan kampanayla aynı şekilde bu delikten ayar vidasını yukarı çevirerek balataların hareketini ayarlayın, bunu yaparken el frenini 1 diş çekip sertleşene kadar çevirin ve sıkılaşınca el frenini indirip sürtüp sürtmediğine bakın. Her şey tamamsa lastiği geri takıp diğerine geçin ve işlemi tamamlayın.

Bu arada unutmadan belirtmek isterim ki, parça balansından dolayı ayardan sonra kampana ya da diski çevirdiğinizde dönüş turunun belli noktasında hafif sürtme olabilir, bu önemli değildir. Görmezden gelebilirsiniz.

Aşağıdaki videoda disk fren olanda araçta el freni ayarı ve balata değişimini de görebilirsiniz. Yalnızda ayar için üçüncü dakikadan itibaren izleyin.

Bu videoda da kampana frenlerde el freni ayarını görebilirsiniz. Sadece ayar kısmı için üçüncü dakikadan sonrasını izleyin.

DMCA.com Protection Status

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.