Şasi Nedir, Şasi Yamulması Nasıl Düzeltilir?

Şasi Nedir, Şasi Yamulması Nasıl Düzeltilir? yazısında bu demir yığını gardaşımıza yakından bakacağız. Hep sağda solda duyarsınız, şasisi eğik, şasisi yamuk, şasisi kaynaklı araçlar gibi. İkinci el arabada eğer kusur gizliyse en büyük tokatçılık aracıdır bu şasi arkadaşımız. İyi de bu yamuk şasiye yapılacak bir şey yok mu? Elbet var olmaz mı? Tanıyalım bakalım bu neymiş bu kadar dillere destan olmuş?

Şasi Nedir?

Dilimize inkiliçce “Chasis” sözcüğünden cuk diye geçip oturan bu şasi denen akava basitçe söylemek gerekirse arabanın bir nevi temelidir. Her bi’ şey onun üstüne oturur, ona takılır. Aslına bakarsan iki demir parçanın arasına takılan traverslerden oluşur, demir bir dikdörtgen gibi. Aşağıya bir resmini bırakacağım. Bu parça öyle dövme demirden falan değil de bir takım sac parçaların birleştirilmesinden oluşur. Ne kadar rijit olursa da o kadar iyi olur, şimdi diyeceksin ki “e madem niye tren rayı gibi demirden yapmıyorlar o zaman” cevabı basit. Sen benzinliğe gidince gözlerinden yaş gelmesin diye.

Bak bu 1930’lu yıllarda üretilen bir Ford pick-up’un şasi, şimdikiler biraz daha civcikli anlaşılsın diye bunu koyuyorum.

Şasi Ne İşe Yarar?

Yukarıda da dediğim gibi arabanın bir nevi temelidir, üst yapı yani karoser tamamen buraya bağlıdır. Ayrıca resimde gördüğünüz gibi yürüyen aksam da buraya bağlıdır. Şimdi yavaş yavaş anlıyorsunuz sanırım yamulmuş bir şasinin nelere sebep olacağını. Bu şasi denen zerzevat milimetrik ölçülerle üretilir. Her iki taraf birinie paralel olmak zorundadır. Çünkü Şasi yamulduğunda araba düz gitmeyecektir. Ayrıca neredeyse tüm stres ve gerilim de bu parçanın üstündedir. Siz gaza bastığınızda motorun ve şanzımanın gerilimi, yolda giderken aracın yoldaki sallanmasının yarattığı gerilimler, viraj dönerken ağırlık merkezinin yarattığı gerilim falan filan… işte buradan ne kadar sağlam ve hassas bir parça olması gerektiğini hesap ediverin.

Şasi Yamuk Olursa, Eğik Olursa, Atık Olursa?

Böyle yazıyorum çünkü bu terimlerin tamamı kullanılıyor. Böyle durumda yamukluğun ölçüsüne göre karoserde de belirti ortaya çıkar. Farz edelim şasinin yolcu tarafı önden aldığı darbe ile şoför tarafından 2 santimetre geriye kaydı. Bir düşünün ne olur? düşündünüz mü? hadi ben söyleyeyim, karoser sağa doğru burulur. Bu burulmayı arka çamurlukların şişmesinden şıp diye anlarsınız çoğu zaman. Ayrıca aracın kapı ve çamurluk aralıkları değişir. Mesela sağ ön çamurluğun kapı ile birleştiği yer açılırken, sağ ön kapı çok zor açılabilir. Tabi bu örnekler farazi, eğer şasi kayması daha küçük ölçülerdeyse bunlar olmayabilir de.

Yamuk Şasi Düzelir mi?

Düzelir, vallahi bak bana inanmıyorsanız kamyonculara sorun. Onların da en çok ara şasisi fazla yükten atar ve gidip düzelttirirler. Yalanım yok, önce gidersiniz bir rot balansçıya, orada şasinin yamukluğu adeta bir tokat gibi yüzünüze vurur. Gerekli ölçümler yapıldıktan sonra şasinin hangi kısmının ne kadar ne yöne eğildiği bir kağıda yazılarak verilir. Tabi bu hizmeti veren şasiciler de var. Bu arada bu işlemi yapanlara şasici denir. Şaseci de denir ama doğrusu şasi neyse uzatmayalım. Bu şasicilerin bazılarında gayet gelişkin makinalar olur onlara da gidebilirisiniz.

Eski usülde krikolarla yani usülde ise çok noktadan şasiye bağlanan makinalarla işlem yapılır. Vallahi aklınız şaşar milimi milimine yerine gelir. Eğer hasarlıysa uygun bir ek yerinden kesilip eklenir, insanın canını sıkmayın yenisi bile yapılır ama senin otomobiline değmez orası ayrı konu.

şasisi düzeltilen bir araç

Şasi Yamukluğunun Belirtileri Nedir?

Efem bunu da sağda solda araç rot ayarı, ön düzen ayarı tutmuyor diye okursunuz. Bu doğrudur, tekerlekler birbirine paralel olmadığından ve aracın ağırlık merkezi olması gereken noktada değilken hayatta o arabayı düz götüremezsiniz. Sağlam aracın sağa ya da sola çekmesi 1 kilometrede 8-10 metre iken şasisi yamuk aracın bu çekmesi 100-200 metre olur. Dolayısı ile ikinci el araç alırken düz bir yolda direksiyonu bırakın çekme çok fazla ise şüphelenebilirsiniz. Bunun dışında ani frenlerde aracın nereye gideceği belli olmaz, yamukluğa göre sağa ya da sola doğru kafa atar. Yolda aminayene tabirle yengeç gibi gidersiniz. Bunlar başlıca belirtiler diyebiliriz.

Şasisi İşlem Görmüş Araba Alınır mı?

Aha bak geldik konunun merak edilen sorusuna. Benim daha önceden ağır hasarlı araç alınır mı diye konum var. Orada eğer fiyatı değerse alınır demiştim. Şasi hasarlı araç içinse aynı görüşte değilim. Ben tercih etmem, çünkü şasi bir aracın en rijit parçasıdır. Ne kadar düzeltilirse de yapılan ekle işlemler şasi üstünde zayıf nokta olabilir., Doğrultma işlemi de yine parçayı zayıflatabilir. Bunu metalürji mühendisine sormak lazım ama ben tercih etmem, tercih edene de saygı duyarım. Bu noktada karar size kalmış. Bana göre illa alacaksınız da rayicinin yarı parasını verin derim.

Şasi yazısının sonuna geldik. Bugünlük bu kadar yeter, aklınıza geleni sorabilirsiniz, bilgilerinizi paylaşabilirsiniz. Farklı tecrübeleriniz varsa hem bizleri hem de okurları bilgilendirmek için yazabilirsiniz. Sağlıcakla kalın…

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.