X

Triger kayışı değişimi

Triger kayışı nedir?

Triger kayışı değişimi yazıma parçanın neişe yaradığını anlatarak başlıyorum. Motorun krank milinden aldığı döndürme hareketini supapları açıp kapatan eksantrik miline ileten parçadır. Tabii bu döndürme hareketini iletebilmesi için motorun sente denilen pistonlar ile supaplar arasındaki doğru çalışma zamanlamasında olması gerekir. Örneğin; 1. silindir üst ölü noktadayken emme supabı açık kalırsa, piston supaba çarpacak ve motorun hem supabında hem de pistonunda hasara neden olacaktır. Sözün özü triger kayışını, V kayışındaki gibi nasıl takarsanız takın çalışır diyemeyiz, belli bir ayar ve düzende takılması gerekir.

TRİGER SETİ – Triger Kayışı Değişimi

Sağ taraftaki resimde örnek bir triger setini görebilirsiniz. Resimde triger kayışı, gergi bilyeleri ve su devirdaim pompası görülüyor. Bu iş için bazı araçlarda kauçuk kayış kullanılırken, bazı araçlarda zincir kullanılıyor. Piyasada bu kayışa eksantrik kayışı ya da zinciri de diyenler var. Google’da İngilizce aratmak isterseniz “timing belt” ya da “timing chain” olarak aratabilirsiniz.

TRİGER KAYIŞI ARIZA BELİRTİLERİ

Triger kayışı çoğunlukla bir arıza belirtisi vermez, hem bunun için hemde  koptuğu zaman çok büyük masrafa neden olacağından düzenli periyotlarda değişimi gerekir. Zincirli olan triger setleri ise kayış olanlardan farklı olarak ömrünü doldurdukça ses yapmaya başlar. Bu sese zincir şıkırdaması denir.

Eksantrik zinciri

Triger kayışını ne zaman değiştirilir?

Yan taraftaki fotoğrafta görülen zincir eksantrik zinciridir. Bazı araçlarda çift zincir de bulunurken bazılarında tek olmakla beraber, markaya göre değişimi yapılmayan ya da periyodik dönemlerde değişimi yapılan da mevcuttur. En doğru bilgi için aracınızın kullanma kılavuzuna bakmanızı öneriyoruz, daha büyük masraflara yol açmaması için tavsiye edilen aralıkta değişimini mutlaka sağlayın. Ayrıca bir küçük tavsiye de 2. el araç alırken son değişim zamanını sorun, aldığınız araçlarda eğer bu parçanın en son ne zaman değiştiğinden emin değilseniz mutlaka değiştirin. Genelde piyasada değişti diyerek satılsa bile emin değilseniz kendiniz değiştirin. Bu arada unutmadan, çok nadir olsa da zincir ya da kayış bulunmayıp dişli sistemiyle çalışan motorlar da mevcut ama bu zaten konumuz değil.

TRİGER KAYIŞI KOPARSA NE OLUR?

Sanırız bir araç sahibinin başına gelebilecek en kötü arızalardan birisi budur. Çünkü böyle bir durumda çok küçük bir parçadan dolayı motor rektefiyesine varabilen masraflar söz konusudur. Başınıza gelirse araç birden bire seyir halinde stop edecek motordan bir takım sesler duyacaksınız. Durduktan sonra tekrar çalıştırmak için marşa basacak ve bu hareketiniz olası hasarın çok daha büyümesine neden olacak. Supaplar eğilecek, lifterler hasar alacak, piston başları hatta belki de pistonları krank miline bağlayan biyel kollarının hasar alması olasıdır. Şunu da söylemeliyim ki yine de hasarın boyutu motorun yapısı ile ilgili. Örneğin kullandığınız araba Tofaş Şahin ise, motoru senteye alıp kayışı yerine takar yola devam edersiniz ama tabi bu bir istisna hatta tek, güncel modellerin hepsinde hasar oluşacaktır. Tavsiyemiz her ne sebeple olursa olsun yolda giden aracınız kendi kendine stop ederse hemen marşa basmayın, kaputu açıp en azından ulaşabildiğiniz kadar yerlerde motora gözle bir muayene yapın.

Triger kayışı değişimi nasıl yapılır?

Öncelikle söylemeliyiz ki, triger kayışı ya da zincirinin değişimi herkesin yapabileceği kadar kolay bir iş değil ama bu işi kolaylaştırabilen alet ve teknikler de mevcut. Öncelikle aracınıza uygun triger değişim setinizi aldınız, tabi bununla birlikte antifiriz ve yağ bakım seti de alacaksınız. Bu işlem sırasında motor tipinize göre sıvılar da boşabilir fakat bazı araçlarda V kayışı gibi kolayca değiştiği de oluyor. Örneğin Ford’un 1.8 TDCI motorlarında hem kayış hem zincir bulunur, kayış kısmı motorun üst tarafına doğrudur ve yağ, su pompası gibi başka bir parçayı çalıştırmadığından takribi 30 dakika içinde gergisiyle birlikte değiştirilebilir.

Triger Kayışı Değişimine Başlıyoruz

İlk yapmanız gereken enlemesine yerleştirilmiş motorlarda aracın sağında kayışın yerine göre çalışabileceğiniz yer açmak. Daha sonra motorda karank ve eksantrik kasnakları üzerinde bulunan sente işaretlerini birbiri ile olması gereken hizaya getirmelisiniz. Bu aşamadan sonra eğer elinizde varsa markaya göre değişen krank ve eksantrik kilitleme aparatları işinizi kolaylaştıracaktır, bununla motoru sente pozisyonunda kilitleyebilirsiniz. Eğer elinizde bu parça yoksa sentede olan motorun kayışını sökmeden evvel kasnaklara bir boya ile mutlaka işaret koyun.

Triger kayışının önden görünüşü

Daha sonra kayışın gergisini uygun lokma takımıyla sökün ve kayışı çıkartın. Kayışı çıkartınca emin olmak için yeni kayışınızla diş sayısını karşılaştırın, bu sırada eğer kayıştan tahrik alan devirdaim ve yağ pompası var ise onları da söküp değiştirin. Bu değişimde conta ya da sıvı conta gerekebilir. Bu parçaları taktıktan sonra yeni kayışı takıp, yeni gergiyi sıkabilirsiniz. Sıkmaya başlamadan önce kayışın gergiden uzak tarafının bol olmadığını yani düz olduğunu ve kasnaktaki işaretlerin hizada olduğunu kontrol edin. Herhangi bir aksilik yoksa gergiyi sıkın ve sökme sırasının tersine doğru motoru toplamaya devam edin. Şunu da ekleyeyim, motor tipinize göre kayış çok altta ise ve şase kısmı gibi sökülemeyen parça var ise motorun yolcu tarafında bulunan takozunu söküp altına bir kriko koyarak hafifçe sağ tarafını kaldırmanız gerekebilir.

Triger setinin değişim maliyeti ise araca göre çok fazla değişken olup setin içeriğine de bağlıdır. Sadece kayış fiyatları 100-200 lira gibi fiyatlara satılırken, içerisinde bilye, ve devridaim gibi parçalar var ise bu fiyatlar 500-600 lira seviyelerine kadar çıkabiliyor.

V Kayışı değişimi için şuraya bakabilirsiniz.

Yazımızı beğendiyseniz paylaşabilir, soru ve görüşleriniz için yorum yapabilirsiniz. İleriki yazılarda görüşmek dileğiyle…

Yorumları gör (10)

  • Hocam ucuz atlatmışız, piston ve silindir kapağı temizmiş. Subaplar hasar almış, egzantrik sıkıntılı, gerginin bağlı olduğu kısım kopmuş. Yeniden triger almak lazım vs. Sanırım opelin bu motorları triger kopmalarına karşı korumalıymış doğru mudur? Bir de bu söylediklerim ortalama ne kadar tutar işçilikle beraber, fiyat konuşmadık ustayla henüz

    • Korumalı diye bir şey yok, motorun yapısıyla ilgili. Yani özellikle böyle bir durum için taasarlanmıyor. Mesela şahin ve doğanlarda hiçbir şey olmaz, yanma odası derin olduğu için pistonların subaplara çarpma riski yoktur.

      Fiyat bulunduğunuz yere göre değişir. İstanbul'da 2000 bin liraya yaptırdığınız işi, taşra'da yarı fiyatına yaptırabilirsiniz. Parça fiyatlarını bilemiyorum ama işçiliğe (kapakçı dahil) maksimum 1000 lira verirseniz iyi alışveriş yapmış olursunuz.

  • Merhaba. Aracım Opel corsa c 2001 1.4 benzin. Daha önce elektrikli direksiyon konusunda arabamı ve arabamın başına gelen lanet ustayı anlatmıştım belki hatırlarsınız, sıfır direksiyon kutusunu takıp somunu sıkmayı unutan usta. Bugün uzun yolda 4000 devir giderken motordan ses geldi stop etti, bir baktık triger yerinden çıkmış kopma mopma yok hocam zaten birkaç ay önce o adama sıfırını taktırmıştık hem triger hem gergi ne varsa. Şuan yolda kaldık şu saatte bekliyoruz. Hocam buna ne sebep olabilir kopmayan kayış nasıl çıkar? Ustanın iş bilmezliği midir bu başımıza gelenler?

    • Merhaba, hatırladım önceki konuyu. Triger kayısının yerinden çıktığını ilk defa duyuyorum. Böyle bir durumun yaşanması için gerginin yerinden çıkması gerekir. Umarım aracı çalıştırmayı denememissinizdir. Çok geçmiş olsun. O ustaya mutlaka gidin. Bu arada yerinden çıkan v kayışı olmasın. Triger kayısı kapalıdır, kapağını sökmeden göremezsiniz.